Seminer: Orta Doğu’da Değişim Süreci, Gazze Krizi ve Türkiye-İsrail İlişkileri

BİLGESAM
22 Temmuz 2014
A- A A+

21 Temmuz 2014 tarihinde Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi’nde (BİLGESAM) “Orta Doğu’da Değişim Süreci, Gazze Krizi ve Türkiye-İsrail İlişkileri” konulu bir seminer düzenlenmiştir. Seminere konuşmacı olarak Emekli Büyükelçi ve İstanbul Kültür Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümü öğretim üyesi Dr. Oğuz Çelikkol katılmıştır. Seminer programına ayrıca Bilge Adamlar Kurulu üyesi Emekli Büyükelçi Özdem Sanberk, BİLGESAM İcra Kurulu üyeleri Prof. Dr. Hasret Çomak ve Prof. Dr. Oktay Alnıak ile Prof. Dr. Nurşin Ateşoğlu Güney ve BİLGESAM Araştırma Koordinatörü Orhan Dede katılmıştır. Emekli Büyükelçi Oğuz Çelikkol, seminerde İsrail-Filistin anlaşmazlığı çerçevesinde Gazze krizini değerlendirmiş, krizin geleceği ve Türkiye-İsrail ilişkilerine etkileri üzerinde durmuştur.    

 

2009-2010 döneminde Türkiye’nin Tel Aviv Büyükelçisi görevini deruhte eden Dr. Oğuz Çelikkol, Mavi Marmara saldırısı ve ‘One Minute’ krizleri ile gerilen Türkiye-İsrail ilişkilerinde, Ankara’nın ilişkilerin normalleşmesi için öne sürdüğü 3 şartın 2’sinde mesafe alındığını, 2013’te İsrail tarafının Türkiye’den özür dilediğini ve tazminat konusunda tarafların mutabakata vardığını ifade etmiştir. Çelikkol, Temmuz 2014’de ortaya çıkan Gazze krizinin ise Türkiye-İsrail ilişkilerinde gerilimi tekrar tırmandırdığını, bu gerilimin ikili ilişkilerin normalleşme sürecini zora soktuğunu belirtmiştir. Gazze krizi sürecinde uluslararası kamuoyunu harekete geçirmek için Türkiye’nin çaba sarf ettiğini vurgulayan Çelikkol, diğer taraftan İsrail’in Doğu Akdeniz’deki doğal gaz kaynaklarının taşınabileceği en iyi güzergahın Türkiye olduğunu ve iki devlet arasında bu alanda işbirliği ihtimalinin bulunduğunu dile getirmiştir.       

 

Oğuz Çelikkol, İsrail’de siyasetin sağa kayması ve Rus Yahudilerin ülkedeki konumunun güçlenmesiyle Filistin meselesinde Tel Aviv’in giderek siyasi çözümden uzaklaştığını kaydetmiş, İsrail’in Batı Şeria’yı yerleşim bölgeleriyle kolonileştirmeye çalışırken Gazze’yi nüfus yoğunluğundan dolayı gözden çıkardığını kaydetmiştir. İsrail hükümetlerinin iki devletli çözümden de uzaklaştığına işaret eden Çelikkol, son operasyonun Filistin’de kurulan Birlik Hükümeti’yle ilgisi olduğunu öne sürmüştür. Çelikkol, Gazze krizinde Türkiye ve Katar’ın da arabuluculuk rolü oynayabileceğini ancak İsrail’i ikna edebilecek tek aktörün ABD olduğunun unutulmaması gerektiğini belirtmiştir. Dr. Çelikkol, mevcut dengeler dahilinde geliştirilebilecek çözümün ancak ABD baskısıyla veya İsrail içerisinde Tel Aviv’in Filistin politikasına karşı muhalefetin güçlenmesiyle mümkün olabileceğine dikkat çekmiştir. Emekli Büyükelçi Çelikkol, uluslararası toplumun iki toplumun bir arada yaşayabileceği iki devletli bir çözümü desteklediğini fakat söz konusu nedenlerden dolayı bu durumun artık geçerliliğini yitirme noktasına geldiğini ifade etmiştir.

 

Seminer programı Emekli Büyükelçi Oğuz Çelikkol’un konuşmasını takiben soru-cevap bölümüyle sona ermiştir.