NATO Sonrası Afganistan ve İran

Dicle SASAOĞLU
26 Mart 2015
A- A A+

1919 yılında İngiltere, 3. İngiliz-Afgan Savaşı neticesinde Afganistan’ın bağımsızlığını tanımış ve ülke uluslararası sisteme büyük güçler arasında rekabet alanı olma özelliği ile müdahil olmuştur. Öyle ki 1979 yılında SSCB’nin işgaline uğrayan Afganistan, 2001 yılında ABD müdahalesi ile karşı karşıya kalmıştır. 2014 yılında ise Koalisyon Güçleri 13 yıllık müdahaleyi sonlandırma kararı almış ve böylece yeni bir döneme başlayan Afganistan bölge ve bölge dışı ülkeler arasında yeniden rekabet alanına dönüşmüştür. 

 

Afganistan, yaşanan bu gelişmelerin ardından hem uyuşturucu ticaretinin merkezi hem de radikal terörist grupların buluşma noktası haline gelmiştir. Ülkede artan güvenlik boşluğu ise bölge ülkelerini endişelendirmeye başlamış ve onları Afgan siyaseti üzerine daha fazla nüfuz etmeye yönlendirmiştir. İran da uluslararası müdahalenin sonlandırılmasıyla birlikte Afganistan’da etkili olan güçler arasındadır. Tahran yönetimi, Afganistan’ın güvenliğini kendi güvenliği ile eş tutmaktadır. Bu anlayış çerçevesinde İran, gerektiğinde “düşman” olarak gördüğü ABD ile işbirliği bile yapabilmektedir.

 

Bu analizde İran ile Afganistan arasındaki tarihsel bağlara kısaca değinildikten sonra, 2001-2014 döneminde iki ülke arasındaki ikili ilişkiler aktarılacaktır. Akabinde Koalisyon Güçleri’nin müdahaleyi sonlandırması sonrasında İran’ın Afganistan üzerindeki etkisi ve olası senaryolar değerlendirilmeye çalışılacaktır. 

Back to Top