Enerji Güvenliğinde Gürcistan’ın Jeopolitik Önemi ve Rusya

Dr. Elnur İSMAYIL
10 Aralık 2015
A- A A+

Coğrafi konumu nedeniyle jeopolitik öneme sahip olan Gürcistan bölge ülkelerinin enerji politikalarının belirlenmesinde etkili olmaktadır. 1990’lı yıllardan itibaren Güney Kafkasya’da mevcut olan politik-ekonomik ortam ve bölgedeki ülkeler arasındaki ihtilaflardan kaynaklanan sorunlar bölge devletlerinin enerji politikalarının gerçekleştirilmesinde Gürcistan’ın önemini artırmaktadır. Azerbaycan-Ermenistan arasındaki sorunlu ilişkilerden dolayı Bakü’nün petrol ve doğal gaz rezervlerinin dünya piyasalarına çıkarılmasında Gürcistan tek önemli ve güvenilir güzergâh olmaktadır. Ermenistan’ın Rusya ile stratejik ilişkileri dikkate alındığında, Gürcistan Erivan için önemli ulaşım koridoru rolü oynamaktadır. Rus doğal gazı sadece Gürcistan üzerinden Ermenistan’a ulaştırılmaktadır. Bu bağlamda 2003’deki Gül Devrimi sonrasında Moskova’nın Tiflis’e uyguladığı politik ve ekonomik baskılar ve Ağustos 2008’deki Gürcistan-Rusya savaşı özellikle Ermenistan’ın doğal gaz temin etme konusunda sıkıntı yaşamasına neden olmuştur. Kremlin’in Azerbaycan ve Gürcistan enerji piyasasını kontrol etme imkânlarını kaybetmesi sonrasında, Rus enerji şirketleri Ermenistan enerji piyasasında kontrolü ele geçirmiştir.  

 

Son yıllarda Bidzina İvanişvili’nin “yönettiği” Gürcistan’ın enerji politikaları 20. yüzyılın sonları ve 21. yüzyılın başlarındaki dönemle benzerlik göstermektedir. Eduard Şevardnadze’nin cumhurbaşkanlığı döneminde Tiflis yönetiminin Rusya’nın enerji şirketi Gazprom ile ilişkileri geliştirerek ülkenin enerji piyasasında kontrolü kaybetmesi, Kremlin’in enerjiyi nasıl baskı aracı olarak kullanabileceğini göstermiştir. Günümüzde Tiflis yönetiminin izlediği enerji politikaları ile Gazprom şirketinin ülkedeki etkisi artırılmaya çalışılmaktadır.

 

Bu analizde son yıllarda Gürcistan’ın enerji politikasında izlediği stratejiler ele alınmaktadır. Ayrıca Rusya’nın Gürcistan enerji pazarına geri dönme çabalarının ve ihtimalinin bölgenin ve Avrupa’nın güvenliğine oluşturacağı etkiler anlatılmaktadır. Ayrıca Rusya-Türkiye arasındaki krizin Gürcistan’ın coğrafi konumu nedeniyle Türkiye ve Avrupa’nın enerji güvenliğini nasıl etkileyebileceği de analiz edilmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Back to Top