Türkiye-Rusya Gerilimi Kafkaslara Sıçrar mı?

A- A A+

Türkiye-Rusya arasındaki ilişkiler Erdoğan-Putin döneminde tarihte hiç olmadığı kadar iyi bir seviyeye ulaşmıştır. Putin 3 Aralık 2012’de Erdoğan’la görüşmesinde “Bizim Türkiye ziyaretimiz basit anlamda ortak ve komşu ülkeye gelişimiz değildir, biz dost ülkeyi ziyaret etmekteyiz.” demiştir.

Türkiye bu dönemde AB ile duran ilişkilerine bir tepki olarak Rusya ile yakınlaşırken, Rusya Türkiye’yi Batıdan koparmaya çalışmıştır. Bu kapsamda Türkiye, Şangay İşbirliği Örgütü’ne (ŞİÖ) gözlemci üye olmuş. Hatta Erdoğan bu örgüte üye olma beklentisini de açıklamıştır. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 100 milyar dolar seviyesine yükseltilmesi kararlaştırılmıştır.

Ancak sınır ihlali yapan Rus savaş uçağının düşürülmesinden sonra her şey değişti. Türkiye ile gerilim arttı. İlişkiler tersine döndü. Rusya Türkiye’ye karşı art arda ekonomik yaptırımları uygulamaya koydu. Suriye’de adeta Türkiye’ye düşmanca bir yaklaşım sergilemeye başladı.    

Putin Türkiye’yi tehdit etmekten de çekinmedi. “Suriye’deki varlığımızı ve hava gücümüzü artırdık. Orada S-400 hava savunma füze sistemi yoktu, ama şimdi var. Eskiden Türk uçakları orada uçuyordu ve Suriye hava sahasını ihlal ediyordu. Şimdi de uçsunlar bakalım!” şeklinde açıklama yaptı.

GERİLİM KAFKASLARA SIÇRAR MI?

Rusya gerilime paralel olarak Kafkaslardaki askeri varlığını da artırıyor. Gürcistan’dan bağımsızlığını ilan eden Güney Osetya’ya İskender füze sistemleri yerleştiriyor. Ermenistan ile ortak bölgesel hava savunma sistemi oluşturmak için anlaşma imzalıyor. Bu ülkedeki hava üslerinin süresini 2044 yılına kadar uzatıyor.

Gelişmeler Türkiye-Rusya geriliminin Kafkaslara doğru genişleyeceğini gösteriyor. Türkiye’nin Azerbaycan ve Gürcistan ile ilişkilerini geliştirmek için attığı adımlar, Rusya tarafından dikkatle takip ediliyor.

Türkiye de Rusya’nın Kafkasya’daki girişimlerini dikkatle izlemektedir. Türkiye, aynı zamanda Kafkasya’da istikrarsızlığın nedeni olarak Rusya’yı görmektedir. Rusya Dağlık Karabağ’da Ermeni işgalini desteklemiştir. 2008 yılında Gürcistan’ı işgal etmiş, Güney Osetya ve Abhazya’yı bu ülkeden koparmıştır.

Son aylarda Dağlık Karabağ sınırında Azerbaycan ve Ermenistan askerleri arasında çatışmalar çıkmaktadır. Yılın son ayında Azerbaycan tankları ateş açan Ermenistan hedeflerini vurdu. Benzer şekilde sınırda çıkan çatışmalarda Ermeni ve Azeri askerler hayatını kaybetti. Kafkaslarda gerilim artıyor.

Türkiye Azerbaycan ve Gürcistan arasında geliştirilen projeler tehdit altında. Gerilim artarsa Bakü-Tiflis-Kars tren yolu projeleri ile Bakü-Tiflis-Erzurum ve Trans-Anadolu Doğalgaz Boru Hattı (TANAP) projeleri tehlikeye girebilir.

RUSYA-İRAN-ERMENİSTAN İTTİFAKI

Suriye’de özellikle Rusya-İran ittifakı belirgin bir şekilde ortaya çıkıyor. Bu ittifak içinde Irak ve Hizbullah gibi Şii unsurlar da yer alıyor. İttifak Türkiye’nin Suriye’deki çıkarlarını hedef alıyor. Türkiye’nin girişimleri bir bir başarısızlığa uğratılıyor.

Kafkaslarda benzer bir şekilde Rusya-Ermenistan ittifakı ile İran yakınlaşmasını izliyoruz. Bu gelişme bir ittifaka doğru evrilirse, Türkiye ilk defa hem doğudan hem de güneyden çevrelenmiş olacak. Bu gelişme Türkiye’nin Kafkaslardaki çıkarlarını tehdit edecek.

Türkiye, Suriye’deki olumsuz gelişmelerin Kafkaslara yansıyabileceğini dikkate almalı ve Rusya-Ermenistan ittifakına İran’ın yakınlaşmasını önleyici tedbirler almalıdır. Bu ittifakın oluşması durumunda Türkiye’nin Kafkaslardaki çıkarları büyük zarar görebilir. Önemli projelerin gerçekleşmesi zorlaşabilir.

 

Bu yazı 12.01.2016 tarihinde Yeni Yüzyıl Gazetesinde yayımlanmıştır.
http://www.gazeteyeniyuzyil.com/makale/turkiye-rusya-gerilimi-kafkaslara-sicrar-mi-892

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Back to Top