Cenevre’de Suriye Sorununa Çözüm Arayışı

A- A A+

Arap Baharından etkilenerek Ocak 2011’de Suriye’de küçük gösteriler halinde başlayan isyan, kısa sürede ülke çapına yayıldı. Hükümetin halk hareketlerine geniş çaplı tutuklamalar, işkenceler, polis şiddeti ve sansürle cevap vermesi üzerine gösteriler büyümeye devam etti.

Esad’ın direnen şehirlere ve kasabalara karşı büyük ölçekli askeri harekât başlatması gösterileri iç savaşa dönüştürdü. İç savaşta bugüne kadar 250 binden fazla Suriyeli hayatını kaybetti ve 4,5 milyondan fazla kişi komşu ülkelere göç etti.

CENEVRE KONFERANSI

Suriye’de iç savaşı bitirmek için 30 Haziran 2012’de 1. Cenevre Konferansı yapıldı. Görüşmeler sonucu ortaya çıkan bildiride; Suriye’de iç savaşa son verme hedefiyle siyasi bir geçiş sürecinin başlatılması ve tarafların karşılıklı rızasıyla tam yetkiye sahip olacak bir geçiş yönetimi kurulması, kuşatma altındaki bölgelere insani yardım sokulması, tutukluların serbest bırakılması öngörülüyordu. Ancak Cenevre Bildirisi hayata geçirilemedi.

2. Cenevre Konferansı 22 Ocak 2014 tarihinde yapıldı. Alınan kararlar, BM Güvenlik Konseyi’nin Suriye’ye ilişkin 2254 nolu karar tasarısına yol haritası olarak dâhil edildi. Buna göre ilk 6 ay içinde taraflar müzakereleri sonuçlandırıp geçiş hükümeti kuracak; bu süreçte sahada ateşkes sağlanacak ve müteakip 12 ay içinde yeni anayasa hazırlanarak adil bir seçim yapılacak.

3. Cenevre Konferansı 25 Ocak’ta başlayacaktı ancak Türkiye PYD terör örgütünün toplantıya katılmasına itiraz etmesi nedeniyle gecikti. Daha sonra Suriyeli muhaliflerin oluşturduğu Yüksek Müzakere Komitesi (YMK) ancak kuşatma altındaki bölgelere insani yardımların ulaştırılması, kuşatmaların kaldırılması, tutukluların serbest bırakılması ön şartlarının yerine getirilmesi halinde toplantıya katılabileceklerini açıkladı.

Daha sonra YMK, BM Suriye Özel Temsilcisi Mistura ile görüşmek için Cenevre’ye geldi. Ancak Suriye rejiminin ülkede sivillere karşı işlediği savaş suçlarına devam etmesi durumunda, Cenevre’deki Suriye görüşmelerini terk edeceklerini açıkladı. Ayrıca insani yardımların yapılmasını şart koştu.

SONUÇ ALINACAK MI?

Önceki konferanslardan sonuç alınamaması nedeniyle bu konferansın başarılı olup olmayacağı konusunda şüpheler hala devam ediyor. Bazı yorumcular konferanstan herhangi bir sonuç çıkmayacağını ileri sürerken, bazıları da belirli konularda anlaşma çıksa da bunların uygulamaya konmasının zor olduğunu belirtiyor.

Gözden kaçırılmaması gereken husus önceki toplantılarda tam bir başarı sağlanmasa da belirli bir gelişme yaşandığı gerçeğidir. Gelinen noktada sorunun çözümü konusunda bir yol haritası ortaya konmuştur ve bu yol haritası BM Güvenlik Konseyi tarafından kabul edilmiştir. Dolayısıyla görüşmeler 6 ay kadar sürecek ve bu süre içinde bir geçiş hükümeti oluşturulmaya çalışılacaktır.

Görüşmeler inişli çıkışlı geçebilir. Zaman zaman da kesintiye uğrayabilir. Ancak zor bir süreç olsa da belirli bir ilerleme kaydedileceği değerlendirilmektedir. Sürecin başarıyla ilerlemesi için Rusya tarafından desteklenen Suriye ordusunun yürüttüğü askeri operasyonlara son vermesi, kuşatma altındaki sivillere insani yardımların ulaştırılması önemlidir.

Konferansa katılan tüm ülkelerin beklentisi görüşmelerin başarıyla sonuçlanmasıdır. Buna rağmen taraflar Suriye’deki pozisyonlarını güçlendirmek için girişimlerde bulunabilir. Dolayısıyla Rusya ve Suriye’nin şu ana kadar olduğu gibi sivillere ve şehirlere yönelik saldırıları devam ederse süreç kesintiye uğrayabilir.

 

Bu yazı 02.02.2016 tarihinde Yeni Yüzyıl Gazetesinde yayımlanmıştır.
http://www.gazeteyeniyuzyil.com/makale/cenevrede-suriye-sorununa-cozum-arayisi-1151

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Back to Top