Azerbaycan - Ermenistan Çatışması

A- A A+

Son aylarda Kafkaslarda gerilim artıyor, Azerbaycan ile Ermenistan arasında Dağlık Karabağ’da çatışmalar çıkıyor. Son çatışmalar ciddi boyutlara ulaştı ve halen devam ediyor. Çatışmalarda uçaklar, helikopterler, tanklar ve topçu bataryaları kullanıldı. Resmi açıklamalara göre 12 Azerbaycan ve 18 Ermeni askeri hayatını kaybetti. Azerbaycan 6 Ermeni tankı ve 15 topun imha edildiğini, Ermenistan ise 1 Azeri helikopterini düşürüp, 10’dan fazla tankı tahrip ettiğini belirtiyor.

Azerbaycan çatışmalar sonrasında Goranboy ve Naftalan yerleşim yerlerini kontrol eden Talış köyü etrafındaki tepeleri ele geçirdiğini ve Seysulan köyünü Ermeni güçlerden temizlendiğini açıkladı. Ayrıca Azerbaycan kuvvetlerinin Fuzuli bölgesindeki Horadiz kentinin güvenliği için önemli olan Lele Tepesi’ni de kontrol ettiğini belirtti. Geri alınan bölgelerde savunma hattı oluşturuldu ve mevziler güçlendirildi.

DAĞLIK KARABAĞ SORUNU

Çatışmaların nedeni Dağlık Karabağ sorunudur. SSCB’nin dağılma sürecinde, 1991 yılında Güney Kafkasya Cumhuriyetleri’nin bağımsızlığını ilan etmesiyle birlikte, bölgede kanlı savaşlar yaşandı. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki savaşı tetikleyen hadiseler savaştan 3 yıl önce başladı. Azerbaycan hâkimiyeti altında bulunan Dağlık Karabağ’ın yerel konseyindeki 110 Ermeni üye, bölgenin Ermenistan’a bağlanması kararını aldı. Bunun üzerine bölgede çatışmalar arttı ve Ruslar tarafından desteklenen Ermeniler bölgeyi askeri harekâtla kontrol altına aldı.

İki ülke arasındaki savaş, Dağlık Karabağ bölgesi dâhil olmak üzere Azerbaycan’ın 7 ilçesini kapsayan, ülke topraklarının yüzde 20’sine tekabül eden önemli bir bölgenin Ermenistan işgali altına girmesiyle sonuçlandı. Topraklarından sürülen yaklaşık 1.000.000 civarında Azeri, Azerbaycan’a göç etti. 55.000’den fazlası göçmen çadırlarda, 32.000’i evlerde, 57.000’i hayvan barınaklarında, 8.000’i vagonlarda, geri kalan kısmı ise okullar, spor salonları ve inşaatı tamamlanmamış binalarda yıllarca kaldı.

ÇATIŞAMALAR SAVAŞA DÖNÜŞÜR Mü?

Dağlık Karabağ sorunu, Güney Kafkasya’da güvenlik ve istikrarın önündeki en büyük engellerden biridir. Temel olarak Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Minsk Grubu çerçevesinde sürdürülen barış görüşmelerinden bugüne kadar herhangi bir sonuç alınamadı.

Azerbaycan topraklarının yüzde 20’sinin Ermenistan tarafından işgal altında tutulması, 1.000.000’a yakın Azeri’nin yerlerinden edilmiş olarak yaşamak zorunda kalması, Azerbaycan’ın askeri harcamalarını artırması ve Azerbaycan siyasi ve askeri liderlerinin işgal altındaki bölgeleri askeri güç kullanarak alma söylemleri yeni bir savaşın çıkma olasılığını artırmaktadır.

Ancak 2008 yılında Rusya ile Gürcistan, 2014 yılında Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan savaş, Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ’a yönelik muhtemel bir girişiminde dikkatli davranmasını zorunlu kılmaktadır. Bu noktada Azerbaycan’ın dikkate alması gereken en önemli faktör, Rusya’dır. Rusya son yıllarda yakın coğrafyasında etkinliğini artırmakta ve yayılmacı bir politika izlemektedir.

Bu nedenle Rusya, Azerbaycan-Ermenistan savaşı çıkması durumunda bu fırsatı kaçırmayacak ve her iki ülke üzerindeki nüfuzunu daha da artıracaktır. Gürcistan ve Ukrayna deneyiminden sonra bu gelişmelere Batı’nın müdahalesini beklemek de gerçekçi bir değerlendirme olmayacaktır. Bölgedeki kaos derinleşerek Türkiye’yi de içine çekebilecek bir girdaba dönüşebilecektir.

 

Bu yazı 05.04.2016 tarihinde Yeni Yüzyıl Gazetesinde yayımlanmıştır.
http://www.gazeteyeniyuzyil.com/makale/azerbaycan-ermenistan-catismasi-1893

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Back to Top