Türkiye-Rusya İlişkileri

A- A A+

1.    Tarihçe:

 

a) Rusya Büyük Petro’dan itibaren büyük devlet olarak kabul görmüş bu statüsü 1815 Viyana Kongresi ile de tescil edilmiştir.18inci yüzyılın ortalarından beri komşuları aleyhine sürekli genişlemiş bazı muharebeleri kaybetse de, 1905’de Japonya ile olanı hariç, Çarlık rejimi suresince Birinci Dünya Savaşına kadar katıldığı tüm savaşları kazanmıştır. Zaferler sonucunda sahip olunan zengin ve geniş topraklar, özellikle silahlı güçlere yönelik olmak üzere geliştirilen bağımsız sanayi gücü seçkinlerde gittikçe artan kendine güven duygusunu geliştirmiş ve Rusluk/Rusyalılık bilinç ve gururunun gelişmesine katkıda bulunmuştur.

 

Bu bilinç 1833’de zamanın Maarif Nazırı Uvarov’un, Ortodoksluk, Otokrasi, Halk/Milliyet biçiminde ifade ettiği ilkelere dayalı olarak uygulanan eğitim sistemi ile pekişmiştir. Fetihler sonucunda Rusya gücünü arttıran ilave nüfus kazanmışsa da yeni ilhak edilen topraklarda yaşayan halkların Rusya’nın komşuları ile olan Dil/Din irtibatı bir zaaf olarak telakki edilmiş ve Rusya’nın güvenlik siyasetinin tayininde belirli rol oynamıştır. Kendisine büyük devlet statüsü kazandıran silahlı kuvvetlerinin öz kaynaklarına dayalı, güçlü ve en son teknolojiye sahip olmasına öncelik vermiştir. Rusya’ya karşı yapılan hareketleri karşılıksız bırakmamayı ilke edinmiş ancak zamanlamasını duruma göre ayarlamıştır.

 

Ahdi yükümlülüklere bağlılıktan çok fırsatlardan yararlanmaya yönelik bir dış politika izlemiştir. Bunu yaparken Çarlık dönemi de devlet çıkarları, Pan-Slavizm ilaveten İhtilali takiben de Sosyalizmin yayılması gibi,  şampiyonluğunu yaptığı, ideolojik hedeflerin önüne geçmiştir. Kendi Özerk Bilimler Akademisini 1726’da kuran Rusya/Sovyetler Birliği eğitime daima özel önem vermiş Batı Avrupa, daha sonra da Amerika Birleşik Devletlerinin gelişmişlik düzeyine erişmeyi amaç edinmiştir. Ancak Rusya’yı her açıdan Batı’nın en Doğulusu, Doğu’nun da en Batılısı olarak nitelendirmek yerinde bir saptama olarak görülebilir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Back to Top