Türkiye - Kafkasya İlişkileri

A- A A+

Kafkas dağları Kafkasya’nın fiziki coğrafyasını kuzey ve güney olarak ayırır. Güney Kafkasya coğrafyasının en belirgin özelliği ulaştırmayı ve halklar arası teması zorlaştıran dağlar ve vadilerdir. Kuzey Kafkasya ile olan irtibatı da kısıtlı sayıda doğal geçit vasıtasıyla sağlanır.

 

1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birlikte bölgenin siyasi coğrafyası, fiziki coğrafyasına koşut biçimde değişmiştir. Kuzey Kafkasya Rusya Federasyonu toprakları içinde yer alırken; Güney Kafkasya’da Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan üç bağımsız devlet olarak Türkiye’nin bölgedeki komşuları haline gelmişlerdir. Bu aslında söz konusu devletlerin 20.yüzyıldaki ikinci bağımsızlıklarıdır. Zira Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan 1917 Ekim Devriminden sonra, Rusya 1920-1921’de tekrar bölgeye hakim oluncaya kadar geçen kısa süre içinde, önce bir federasyon içinde daha sonra da bireysel olarak bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Öte yandan Rusya’nın bölgeden çekilmesinin doğurduğu boşluktan yararlanan iki ’muzaffer’ müttefik-Brest-Litovsk Barış Anlaşmasından Birinci Dünya Savaşının bitimine kadar Gürcüleri himaye eden, Taşnakların faaliyetlerine de göz yuman ve Bakü’deki Bolşevik Sovyetle Türkiye’den gizli anlaşan- Almanya ile Azerbaycan Türklerini himaye eden Türkiye Kafkasya hakimiyeti için zımni, bazen de açıkça çatışmışlardır.

 

1924’de bir anayasa değişikliği ile Rusya Sovyet Sosyalist Federatif Cumhuriyeti Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğine dönüşmüş, üç Kafkasya Devleti de ‘Birlikten ayrılma hakkına sahip’ üç bağımsız Sosyalist Devlet olarak yeni Birliğe katılmışlardır.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Back to Top