Seminer: F-35 Müşterek Taarruz Uçağı Projesi ve Türkiye

BİLGESAM
07 Mart 2014
A- A A+

6 Mart 2014 tarihinde Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi’nde (BİLGESAM) “F-35 Müşterek Taarruz Uçağı Projesi ve Türkiye” konulu bir seminer düzenlenmiştir. Seminere konuşmacı olarak Kadir Has Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden Doç. Dr. Serhat Güvenç katılmıştır.Doç. Dr. Güvenç, seminerde F-35 projesini (F-35 Lightning II Joint Strike Fighter) ve Türkiye’yi projeye katılmaya sevk eden siyasi/stratejik, askeri ve endüstriyel saikleri ayrıntılı bir şekilde ele almıştır.


Doç. Dr. Güvenç, F-35 müşterek taarruz uçağı projesinin üretim sürecinde ABD liderliğindeki 9 ülkenin (İngiltere, İtalya, Hollanda, Türkiye, Avustralya, Kanada, Danimarka, Norveç) yer aldığını, ABD dışındaki ülkelerin üç farklı katılım düzeyinde üretim sağladığını ve projenin tamamlanmasıyla havacılık alanında devrim niteliğinde bir gelişme olacağını ifade etmiştir.  Güvenç, beşinci nesil savaş uçakları olarak değerlendirilen F-35’lerin üçüncü nesil uçaklar gibi hava, deniz ve kara kuvvetlerinin ihtiyacına cevap verebilecek ortak bir platform olarak tasarlandığını ve projeye dâhil edilen ülkelerin gizlilik derecesine uygunluk (security clearance) ve ABD liderliğindeki koalisyonlara katılma sicili esas alınarak tespit edildiğini kaydetmiştir. Doç. Dr. Serhat Güvenç, F-35’lerin gerek konvansiyonel gerekse nükleer darbe kabiliyetine sahip olacak şekilde tasarlandığını, projenin en hesaplı üretim, göreve hazırlık oranına göre maliyet ve farklı yeteneklere farklı fiyat uygulaması esasları doğrultusunda geliştirildiğini dile getirmiş, ABD’nin F-35 projesinde üretici ortakların donanım ve yazılıma erişimini kısıtlı tuttuğunu vurgulamıştır.


Doç. Dr. Güvenç, Türkiye’nin F-35 projesine olan ilgisini 1999’da beyan ettiğini, 2002’de projeye katılmaya karar verdiğini anlatmış, 2003 sonrası Ankara-Washington ilişkilerindeki problemlerden dolayı sürecin tıkandığını, ancak gerek Avrupa’da Eurofighter projesinin ortaya çıkması gerekse Türkiye’nin Avrupa Savunma Ajansı’na kabul edilmemesi nedeniyle tıkanıklığın giderildiğine işaret etmiştir. Güvenç, Türkiye’nin projeye 3. düzeyde (Level 3) iştirak ettiğini, TUSAŞ’ın üretim sürecine katıldığını ve 2010’da 6 adet F-35A sipariş verildiğini kaydetmiş, fakat artan üretim maliyeti, görev bilgisayarına erişimin kısıtlanması ve hareket yeteneklerinin talepleri karşılamaması nedeniyle Ankara’nın tutumunun değiştiğini dile getirmiştir. Türkiye’nin bu problemlerden dolayı Ocak 2013’te siparişlerini askıya aldığını ifade eden Güvenç, Ocak-Şubat 2014’te siparişlerin canlandırılacağı yönünde iddialar bulunsa da henüz bu iddiaları teyit eden gelişmeler olmadığını belirtmiştir.

Seminer programı, Doç. Dr. Serhat Güvenç’in konuşmasını takiben soru-cevap bölümü ve Bilge Adamlar Kurulu Başkanı Oramiral (E) Salim Dervişoğlu’nun değerlendirmeleriyle sona ermiştir.

 

 


Back to Top