Basra'da Halk Protestoları Ne Anlama Geliyor?

Ali SEMİN
09 Eylül 2018
A- A A+

Irak’ın güneyindeki Basra kentinde tansiyon yatışmıyor. İnsani yaşam için gerekli olan elektrik, su ve hizmet yetersizliğine isyan eden halk, protesto gösterileri düzenledi.

 

Petrol zengini Irak’ın güneyindeki Basra kenti bir süredir protesto gösterilerine ev sahipliği yapıyor. İşsizlik, elektrik sıkıntısı, içme sularındaki kirlilik, kamu hizmeti yoksunluğu gibi nedenlerle halk sokaklara çıktı. Temmuz ayında başlayan gösterilerden bu zamana kadar birçok kişi yaşamını yitirdi.

 

Basra’da devam eden gösteriler ne anlama geliyor? Ortadoğu Araştırmaları Uzmanı Ali Semin Irak’ta yaşanan son gelişmeleri THM Haber’e değerlendirdi. Irak Basra'daki protestolar nedeniyle Umm Kasr Limanı'nı kapattıIrak Basra'daki protestolar nedeniyle Umm Kasr Limanı'nı kapattı

 

Ali Semin, Irak’taki gösterilerde en büyük tepkinin yaşam koşullarına ve İran yanlısı yönetime olduğunu belirterek, gösterilerin devam edebileceğini söyledi. Göstericilerin petrol yataklarına giden yolları kestiğini belirten Semin, bu durumun ABD’nin işine geldiğini ifade ederek, “ABD petrol yataklarının olduğu güzergahta bulunan Rusya, Çin ve batılı petrol şirketlerinin bölgeden çekilip, kendi himayesine geçmesini sağlayabilir” ifadelerini kullandı.

 

İran yanlısı bütün parti binaları ateşe verildi

 

Irak halkının yaptığı gösteriler, 12 Mayıs 2018 tarihindeki seçimlerden sonraki yapılan haksızlıklara tepkidir. Basra, Irak petrolünün yüzde 70’ine sahip bir kent özelliği taşıyor. Ama halk buna rağmen kentin; geri kalmış, gelişmemiş, yer altı zenginlikleri ve petrolü başka bir vilayete, ya da başka bir hükümetin İran tarafı partilerin hazinesine gitmesi buna tepki gösteriyor. Bu tepki Irak-Bağdat hükümetine değil,  İran’a karşı bir tepkidir. Çünkü İran yanlısı bütün parti binalarını ateşe verdiler.

 

Basra’da temiz su sağlanamıyor

 

Bu gösterilerin sebeplerine baktığımızda en önemli etken olumsuz hayat şartlarının olmasıdır. Bir insanın en temel ihtiyacıdır temiz su içmek. Basra’da temiz su sağlanamıyor. Bir diğer önemli etken ise işsizliğin had safhada olması durumudur. Irak’ta yönetimin Şii’lerde olmasına rağmen geri kalmasıdır. Basra çöplüğe dönmüş bir şehir oldu.

 

‘ABD’nin çizgisinde olan bir hükümet kurulmasına doğru gidiliyor’

 

Irak’ta en büyük kitle hükümeti kuracak. Şu an görüşmeler devam ediyor. Bu görüşmeler sürerken Basra’daki gösteriler daha artmaya başladı. ABD ise bu protestoların haklı olduğunu belirtmişti. Geçtiğimiz günlerde Irak Başbakanı İbadi’nin İran’a karşı yaptığı açıklama çok ilginçti. Bunu Irak Bağdat hükümetinden daha önce hiç duymamıştık. İbadi’den ‘İran işimize karışmasın’ çıkışı gelmişti. Bunu demelerinin sebebi, ‘ABD’nin çizgisinde olan bir hükümet kurulmasına doğru gidildiğini’ gösteriyor. Bu tepkilerle beraber İran’ın artık Irak’tan çıkması, en azından zayıflaması gerektiğini görüyoruz.

 

ABD Basra’da petrol şirketlerinin kendi himayesine geçmesini sağlayabilir

 

İran’ın bölgede nüfusu azalacaktır. ABD şu anda İran’a karşı uyguladığı yaptırımlarından Irak üzerinden de gitmesi lazım. Göstericiler petrol yataklarına giden yolları kesiyorlar. Rus şirketlerinin olduğu yerde çok daha fazla saldırı var. ABD petrol yataklarının olduğu güzergahta bulunan Rusya, Çin ve batılı petrol şirketlerinin bölgeden çekilip, kendi himayesine geçmesini sağlayabilir diye düşünüyorum.  Buradaki kargaşa hizmetin dışında biraz da petrol kavgasından çıkmaktadır. Gösteriler bir süre daha devam edecek, dinmeyecektir.

 

ABD İran’ı engellemek istiyorsa; Irak’taki koridorlarını kesmek zorunda

 

ABD Suriye’de; İran’ın Esed’e ve Hizbullah milis güçlerine yaptığı yardımı kesmek istiyor. ABD bu yardımı kesmeden Suriye’den çıkmayacağını açıkladı.  ABD bölgede İran’ı önlemek istiyorsa; Irak’taki koridorlarını kesmek zorundadır. İran Irak’ta zayıflarsa bütün bölgede zayıf konuma geçecektir. İran Irak üzerinden bütün Ortadoğu’ya açılmaktadır. ABD bunun bilincinde; İran’ın Ortadoğu’da engellemenin yolu Irak’tan geçmektedir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Back to Top